Quy Y _ Vũ Thị Huyền Trang

Mẹ gọi điện cho Thuần chỉ để bảo 'mẹ quy y rồi'. Thuần im lặng vài giây, thoáng chút bất ngờ.

- Mẹ quy y Tam Bảo bao giờ?

- Mới chiều hôm qua thôi. Mẹ cùng mấy bà trong xóm lên chùa trên núi quy y. Mẹ nghe sư thầy nói chuyện hay quá. Nhẽ ra mẹ nên chăm vào chùa và sống theo đạo lý nhà Phật từ lâu rồi mới phải.

Mẹ từng nhiều lần nói với Thuần về mong muốn được thảnh thơi đi chùa lễ Phật. Điều đó có khó gì với người khác đâu nhưng lại vô cùng xa vời với mẹ. Vì mẹ còn nặng nợ với chồng con, với cơm áo gạo tiền. Mẹ còn gần mẫu ruộng, bốn con bò, đứa cháu nội ở với bà từ khi còn ẵm ngửa và khoản nợ ngân hàng mấy trăm triệu đồng hằng tháng sấp ngửa lo trả lãi. Mẹ thức khuya dậy sớm làm lụng quần quật suốt ngày. Buổi trưa mệt quá muốn đặt lưng xuống giường nghỉ vài phút cũng không yên vì còn phải trông đứa cháu nghịch như quỷ sứ. Mười hai giờ đêm còn có người gọi điện đến đòi nợ, dọa báo công an. Mà đâu phải mẹ nợ gì người ta. Đấy là món nợ chơi bời của thằng con cả đã bốn mươi tuổi đời, lớn mà vẫn dại. Mẹ bòn mót từng đồng tiền lẻ bán mớ rau khoai, gánh củi khô, mấy con gà, vài quả trứng. Vậy mà anh Thuần phá toàn tiền trăm bạc triệu. Mỗi lần người ta báo nợ về nhà là mẹ bủn rủn tay chân, khóc đứng khóc ngồi. Khoản tiền vài trăm triệu biết kiếm đâu ra? Không có trả thì người ta đánh đập bắt bớ con mình. Giận con thật đấy nhưng mẹ vẫn thương lắm chứ. Cá chuối đắm đuối vì con…

Mẹ chạy vạy khắp nơi để lo đắp đậy nợ nần hết lần này đến lần khác cho đứa con nghịch tử. Vay sổ hộ nghèo, quỹ trồng rừng, quỹ hội phụ nữ, quỹ nước sạch. Trong nhà không gì nhiều bằng sổ nợ và bình rượu. Những bình rượu to vật vã cứ vơi lại đầy. Bố Thuần say ngất ngư từ ngày này qua ngày khác. Mà hễ cứ say là chửi. Giận con nhưng chửi vợ. Bố đay nghiến mẹ chuyện vay mượn trả nợ nần thay cho thằng con cờ bạc. Thỉnh thoảng bố ngồi ăn cơm nguội ở xó bếp rồi rưng rức khóc. “Đời bố phải đi phụ hồ vôi vữa ăn mòn mười đầu ngón chân để lấy tiền nuôi con ăn học. Vậy mà nó ra ngoài xã hội, cái hay không học lại đi học cái mất dạy”. Cũng có khi bố ngồi húp từng thìa cháo, tay bo cái răng đau mà than rằng: “Ngày xưa đói khổ, nhảy tàu đi mót sắn trên Yên Bái bị ném gãy răng. Một cái gãy là những cái xung quanh xô nhau gãy. Giờ chẳng còn mấy cái răng, ăn cái gì cũng phải hầm nhừ. Vậy mà con cái nó không thương mình. Nó phá cả nửa tỉ bạc mà vài triệu tiền trồng răng mình không có nổi”. Hết chửi bố lại quay sang đập. Đập gà, đập chó, đập con mèo đang chửa, con bò sắp đẻ và có khi đập… mẹ. Nhà lúc ấy loạn lên. Cháu khóc vì hoảng sợ. Mẹ khóc vì thấy đời mình sao khổ cực trăm đường. Bố vẫn rít lên từng hồi rằng “tiền nhà này tao làm còng lưng gãy xương giờ đi đâu hết?”. Lần nào về thăm nhà Thuần cũng thấy nghẹt thở. Đó là nơi Thuần yêu thương nặng lòng nhất mà sao lại là nơi thiếu ô xy nhất?

Mẹ từng nhiều lần có ý nghĩ ngủ một giấc và không bao giờ thức dậy để thoát khỏi những khổ ải đầy đọa này. Thuần hiểu cảm giác một buổi sáng mở mắt lòng bỗng nhiên nặng trĩu. Ngày mới mà nỗi lo toan cũ vẫn đè nặng lên vai. Gần hai mươi năm qua số phận dúi vào tay mẹ cả nghìn buổi sáng lo sợ và hoang mang như thế. Những cục nợ không biết đẩy đi đâu? Xoay xở thế nào? Sau cục nợ này sẽ còn bao nhiêu cục khác? Cứu nó lần này liệu có còn lần sau nữa hay không? Cả thiên hạ không còn ai tin nó, mình là mẹ lẽ nào mình cũng quay lưng? Thuần từng xót xa bảo: “Mẹ không quay lưng lại thì làm sao anh ấy thấy được lưng mẹ đã còng rồi?”. Mẹ khóc. Thuần không chịu được cảm giác nghe thấy tiếng mẹ khóc hu hu trong điện thoại. Tim Thuần như vỡ vụn. Đau đớn và bất lực.

Mẹ bắt đầu lẩn thẩn. Đã có lúc mẹ quên cả tên Thuần, quên chỗ vừa cất tiền, quên điều mình muốn nói. Đến bữa mẹ chỉ gắp vài cọng rau, nuốt cố lưng bát cơm rồi chống gối đứng dậy. Những ngày nhiều gió ngồi ngó dáng mẹ gầy liêu xiêu khắc khổ, Thuần thấy tim mình nhói lên từng nhịp thở. Mẹ nói khổ thân xác không bằng khổ tâm. Ban đêm nằm lo toan nợ nần đã đành. Ban ngày đi ra đường không dám ngẩng mặt nhìn bà con hàng xóm. Đi đâu thấy người ta chụm đầu xì xào cũng nghĩ chắc người ta đang nói đến con mình. Đám cưới quê ngoại, nhìn các mợ các dì mặc áo dài thướt tha, làm tóc trang điểm cầu kỳ. Chỉ mình mẹ nhàu nhĩ ngồi một xó. Mặt mẹ buồn xo, mắt lúc nào cũng như sắp khóc. Nhà người ta con cái ngoan ngoãn trưởng thành nên đi đâu cũng mở mày mở mặt. Mẹ vất vả nuôi con học hành đến nơi đến chốn mà u mê lầm lạc. Thử hỏi lòng người mẹ sao có thể cất lên những tiếng vui? Thuần từng nhiều lần tần ngần nâng lên đặt xuống mảnh vải áo dài thêu công thêu phượng. Rồi ước ao được ướm nó lên người mẹ, sẽ đẹp biết bao. Ngày trẻ mẹ đẹp lắm, vẻ đẹp mũm mĩm của da trắng, tóc xoăn. Đấy là Thuần nghe các dì kể vậy. Những người từng thầm yêu trộm nhớ mẹ khi xưa bây giờ thỉnh thoảng vẫn ghé thăm. Có lần mẹ chạy trốn sau nhà không ra gặp. Vì mẹ không muốn mình tiều tụy trong con mắt những kẻ si tình. Họ thường thốt lên xa xót: “Em khác quá em ơi…”. Mẹ đối thoại với họ bên tách trà nguội ngắt. Thuần đứng trong buồng nhìn ra thấy mẹ đang thu mình mỏng manh như lá…

* * *

- Tối nay mẹ không xem “Góa phụ nhí” nữa ạ?

- Mẹ không. Dạo này tối nào mẹ cũng bận đọc sách. Mẹ mượn được mấy cuốn sách Phật hay lắm. Giá mà có đài “A di đà Phật” để nghe giảng Phật pháp thì thích biết mấy. Chỉ tiếc chùa trên mình không bán. Nghe nói chỉ những chùa lớn có nhiều phật tử thì mới bày bán thôi.

- Để con tìm mua rồi gửi về cho mẹ.

- Mẹ dặn thằng Út rồi nhưng chắc gì nó nhớ.

Thuần có hơi bỡ ngỡ trước mẹ của hiện tại, khi đã quy y nhà Phật. Vẫn là người mẹ tảo tần, nhẫn nhịn, hy sinh của Thuần đấy thôi nhưng có gì đó hơi khang khác. Thuần phải tập làm quen với những bữa cơm mẹ chỉ gắp rau xanh. Những ngày cuối tháng mẹ ra chợ mua cặp chim bồ câu hoặc cua, cá phóng sinh. Chim bay lên trời, cá bơi dưới nước. Mẹ cũng phóng sinh dần từng chút nỗi buồn. Thuần gọi điện về thấy mẹ hay cười hơn. Những tiếng thở than đã bớt đi dù gánh nặng trên vai thì vẫn vậy. Khác hẳn với mẹ của ngày xưa hay nói về cái chết. Đời mẹ từng khất lần khất lữa hai thứ. Đó là khất nợ và khất chết. Nợ thì mẹ khất quanh năm. Chết thì mẹ khất theo mùa. Như lúc ngó những lộc non mùa xuân nảy nở, mẹ hẹn: “Chừng nào cả khu vườn được bao phủ bởi những tán cây thì khi đó mẹ sẽ chết. Các con thiêu mẹ rồi xây mộ trong vườn. Thỉnh thoảng con cháu tụ về tìm mùa quả chín”. Mùa hạ, khi thấy người ta nghễu nghện chở xe bò phông bạt bàn ghế qua cổng, mẹ hẹn: “Mẹ cố sống để được nhìn Thuần mặc váy cô dâu rồi nhắm mắt xuôi tay”. Rồi thì Thuần cũng lấy chồng, cũng làm cô dâu trong ngày trọng đại. Mẹ khóc nhiều lắm. Mùa thu, thấy nhà người ta phơi tã lót trẻ con phấp phới trước sân, mẹ lại hẹn: “Chừng nào Thuần được làm mẹ, Thuần sinh con, mẹ bế cháu ngoại trên tay là có thể thanh thản hóa thành cát bụi”. Mỗi một cái hẹn là một lần tim Thuần đau. Suốt bao nhiêu năm Thuần cứ đau đáu mãi câu hỏi phải làm sao để mẹ chỉ muốn hẹn với Thuần về sự sống?

“Mẹ quy y rồi”. Câu nói ấy cứ vang mãi trong đầu Thuần. Có lúc Thuần nghe như một tiếng reo. Có lúc nhẹ nhõm như vừa trút một tiếng thở dài. Mẹ nương nhờ nhà Phật là từ nay tâm thức mẹ sẽ được an ổn thoát mọi khổ não trên đời. Là mẹ có đạo để tin, có nơi để vịn, có niềm vui để sống.

- Chắc kiếp trước mẹ nợ nhiều quá nên kiếp này còng lưng trả nợ. Chẳng nên oán trách ai. Con cũng nên chăm đi chùa, sống theo đạo nhà Phật để cho tâm thanh tịnh.

- Con bận quá mẹ ạ. Cứ quay cuồng từ sáng đến đêm vẫn chưa hết việc. Đến thời gian nghỉ ngơi con còn không có.

- Ừ thì... Phật tại tâm. Mỗi tuần ăn một vài bữa chay là thấy người nhẹ nhõm. Chăm nghĩ việc thiện, chăm làm điều hay để kiếp sau không phải gặp khổ đau ách nạn con ạ. Luật nhân quả chẳng chừa một ai. Đêm nào mẹ cũng nghĩ, anh con cứ sống như vậy mãi rồi cũng gặp những chuyện không hay. Cái khổ tâm lớn nhất của mẹ là đã không lôi nó ra khỏi những u mê tăm tối. Nên mẹ phải chăm ăn chay niệm Phật, thương người thương vật để cầu đức Phật gia hộ, soi đường chỉ lối cho các con.

Thuần về thăm nhà, đêm thường nằm im nghe tiếng mẹ đọc kinh. Mẹ chỉ đọc kinh về đêm khi bố đã ngủ say. Đó là khoảng thời gian yên tĩnh hiếm hoi trong nhà. Mẹ không muốn giữa chừng bài kinh phải nghe thấy tiếng chửi bới nồng mùi rượu. Bố là người vô đạo, ông không tin vào bất cứ điều gì ngoài rượu. Không tin bất cứ ai ngoài bạn rượu. Nhưng Thuần biết bên trong cái vỏ bọc cục cằn ấy là đau đáu yêu thương và nhọc nhằn bất lực. Bố thường ngủ rất ít, thậm chí có những đêm thức trắng. Đêm là lúc bố tỉnh táo nhất, men rượu trong người bay hết. Bố nằm nghĩ về cuộc đời mình, về đứa con có lớn mà không có khôn. Một hôm nào đó ngồi cùng bạn rượu, bố nói như muốn khóc:

- Sau này chết đi, tôi muốn bán nội tạng. Chết là hết, thân thể mình rồi cũng chỉ còn lại nắm xương. Mình bán nội tạng vợ con có thêm chút tiền trang trải nợ nần, mà những người bị bệnh cũng được cứu sống. Nhưng vợ con tôi chẳng đời nào đồng ý.

- Anh già rồi. Lại suốt ngày rượu. Lục phủ ngũ tạng hỏng hết. Ai thèm mua.

- Chú chẳng biết gì cả…

Trong lời nói của bố vảng vất hơi men nên Thuần thấy mắt mình cay nhòe. Người say không biết nói lời hay nhưng lại là lời thật. Những câu nói của bố cứ vảng vất trong đầu Thuần lúc nằm nghe mẹ đọc kinh. Câu kinh bay lên thì tiếng bố lại ghì chặt xuống. Bố hay ngáy ngủ. Tiếng ngáy vang khắp mấy gian nhà. Nó nhắc Thuần nhớ những ngày xưa cũ. Bố đi phụ hồ về thường để cả quần áo lao động và hai bàn chân dính đầy vôi vữa leo lên giường ngủ. Ánh nắng xiên qua mái ngói thủng chiếu vào mặt bố cả mảng to. Máy bay quân sự tập dượt bay ầm ầm trên trời át cả tiếng ngáy của bố. Vừa tỉnh dậy bố lại vội vã gò lưng đạp xe giữa trời nắng như đổ lửa. Thuần đứng dưới gốc cây vú sữa nhìn theo mãi cho đến khi bóng bố chỉ còn là chấm nhỏ nhoi giữa cánh đồng khô hạn mênh mông. Tối muộn trở về nhà với tấm lưng ướt đẫm mồ hôi. Bố chìa cho anh em Thuần mỗi đứa một chiếc kẹo cao su làm quà. Bố nhấc bổng Thuần lên quay vòng tròn bằng đôi tay rắn chắc. Thuần ngửa cổ lên trời thấy những vì sao lấp lánh đang ở rất gần tưởng như có thể chìa tay là với tới…

* * *

Sáng sớm Thuần nằm im trên giường nghe ngoài vườn tiếng chim líu lo bay tìm quả ngọt. Những chú gà con tìm mẹ kêu chiêm chiếp, thỉnh thoảng lại chạy tán loạn khi con mèo già õng ẹo đi qua. Một cơn gió ùa đến lay vài chiếc lá rụng xào xạc bên ngoài cửa sổ. Bố đang cuốc đất trồng rau sau khi tráng miệng buổi sáng bằng một chén rượu ngâm thuốc bắc. Mẹ rủ Thuần lên chùa sau khi đèo đứa cháu đi nhà trẻ. Mẹ ngồi sau lưng Thuần, nhỏ bé. Thuần bỗng nhớ đến những ngày thơ ấu ngồi sau xe mẹ. Mẹ chở Thuần đi chợ. Dốc chợ dựng đứng, Thuần ngồi trên xe để mẹ gò lưng dắt. Những ngày ốm mẹ chở Thuần đi bệnh viện. Bệnh viện cách xa nhà hơn chục cây số. Cột Thuần vào lưng mẹ bằng một chiếc áo, phía trên che nắng bằng chiếc lá cọ to. Mẹ cứ thế xuyên qua cánh đồng nắng đổ lửa mà đi. Giờ con đường đưa mẹ lên chùa rợp bóng cây xanh và tiếng chim ca. Mẹ ngày càng gầy đi còn Thuần thì ngày một béo lên. Nhìn ngấn mỡ trên bụng Thuần, mẹ lắc đầu than: “Béo thế nhiều bệnh tật lắm con ơi. Phải xem lại chế độ ăn uống đi thôi”. Thuần không sợ bệnh bằng sợ xấu. Có lúc soi gương Thuần thấy mình giống con gấu ngủ đông, giống một gã khổng lồ bụng phệ. Thuần tha thiết giảm cân nhưng lại không kiềm chế nổi nhu cầu ăn uống của mình. Những người ăn chay như mẹ khi nhìn cơ thể Thuần là thấy ngay mỡ động vật, thịt động vật, đồ ngọt dư thừa. Mẹ ngồi sau vòng tay ôm lấy eo Thuần khẽ bảo:

- Con nên ăn nhiều rau xanh và chăm chỉ vận động. Đừng ngồi bàn máy suốt ngày. Từ khi ăn chay mẹ thấy khỏe ra, giấc ngủ sâu hơn, những cơn đau đầu cũng dần thuyên giảm.

- Rau ở dưới thành phố xanh mà không sạch. Ăn nhiều rau có khi còn nhanh chết sớm. Con đi chợ nhiều hôm không dám mua rau. Dù bữa cơm không rau, ăn toàn thịt cũng cồn cào ruột gan lắm.

- Thì tranh thủ thời gian trồng rau mà ăn. Nước gạo, nước rửa bát mình tiết kiệm mang tưới tắm.

- Đấy là mẹ không biết đấy thôi. Đất dưới phố đắt hơn vàng. Người ta xây nhà trọ cho thuê như xây phòng giam vậy. Có chỗ ở là tốt rồi, làm gì có đất trồng rau. Con xin được mấy hộp xốp trồng ít rau cải mầm nấu cháo cho cháu hằng ngày thôi mẹ ạ. Người lớn thì khuất mắt trông coi, cứ mua rau chợ đầy thuốc trừ sâu hoặc là nhịn thôi mẹ ạ.

- Hay là từ giờ mẹ trồng thêm mấy luống rau. Thỉnh thoảng cắt thành từng bó đón xe trên đường cao tốc gửi xuống cho con?

- Thôi mẹ ạ. Xe chạy xuống chỗ con chỉ có chuyến lúc chín giờ tối. Giờ đấy mẹ còn ru cháu ngủ mà.

Xe trôi qua cánh đồng mùa lúa non thơm mùi sữa rồi rẽ vào con đường nhỏ chạy dọc hai bên đồi bạch đàn. Mẹ ngồi sau bé nhỏ nơm nớp lo từng chỗ xóc. Mẹ bảo:

- Nếu ông trời cho mẹ sống lâu thì sau khi các cháu lớn khôn mẹ sẽ lên chùa ở hẳn. Nương náu dưới gốc bồ đề, dưới chân đức Phật mà sống những tháng ngày cuối đời thanh thản.

- Lúc ấy con chắc cũng đã thảnh thơi hơn. Con sẽ thường xuyên về thăm mẹ.

Mẹ lặng im nhìn những hàng cây lùi lại phía sau. Thuần bỗng nhiên cay mắt khi nghĩ đến ngày đưa mẹ lên chùa sống. Ừ, nếu có ngày ấy thật thì con đường này chắc sẽ dài hơn. Mẹ ngồi sau xe chắc sẽ nhẹ như một chiếc lá khô, một áng mây trời. Hẳn sẽ như khúc Tống biệt hành của Thâm Tâm: “Đưa người ta không đưa qua sông/Sao có tiếng sóng ở trong lòng”. Lúc ấy Thuần không biết sẽ chuẩn bị những gì cho mẹ mang theo. Mà người tu hành có khi chẳng cần mang theo gì. Thuần cũng chỉ mong khi ấy mẹ có thể bỏ lại mọi thứ mà đi. Để vào chùa thấy lá rơi không buồn, nghe mưa rơi không nhớ. Liệu có ngày đó thật hay không mà chưa gì Thuần đã thấy hình như mình mất mát. Đúng lúc Thuần đưa tay lau khóe mắt thì mẹ bảo:

- Nói thế chứ dễ gì mà lên chùa sống yên. Còn bố con nữa, sao lỡ bỏ mà đi. Phật ở trong tâm. Mẹ ở đâu cũng đều có Phật. Phải không con?

Thuần khẽ gật đầu trước khi xe rẽ vào còn đường rừng um tùm tế mọc hai bên. Vài tiếng chuông chùa thong thả vang lên, Thuần thấy mình như đang trôi vào một thế giới khác lạ, bình yên đến không ngờ. Lâu lắm rồi Thuần không có được cảm giác ấy. Nơi Thuần ở chật chội, xô bồ. Đến cả giấc ngủ cũng chật ních tiếng còi xe inh ỏi. Thuần từng ước được rơi tõm vào một thế giới khác chỉ có màu xanh của cỏ cây và những tiếng chim chuyền. Tránh xa thành phố bị ô nhiễm không khí ở mức độ báo động. Sáng nào thức dậy Thuần cũng tự hỏi “ta bon chen ở đây để làm gì?”. Con người đa phần đến một thời điểm nào đó đều nhận ra mâu thuẫn và bi kịch của chính mình. Nhưng lại không có đủ can đảm thoát ra khỏi nó. Thật ra người ta hoàn toàn có thể tĩnh tâm ngay cả khi thế giới xung quanh đang ngày càng hỗn loạn. Giây phút này Thuần thấy được là mình nhất. Đấy là do đang đứng giữa không gian tĩnh mịch hay là do lòng Thuần đang hướng về chốn thiền? Tự nhiên Thuần nhớ đến một ngày cách đây sáu năm. Lúc Thuần lái xe lang thang trên đường không biết đi đâu về đâu sau một ngày quá nhiều đổ vỡ. Cơn mưa đầu mùa hạ ập đến hòa lẫn những giọt nước mắt tủi hờn của Thuần. Thuần cứ đi cho đến khi vô thức dừng trước cổng chùa. Sư thầy gióng lên những tiếng chuông chùa cả không gian bỗng như ngưng đọng. Tiếng còi xe im bặt. Tiếng gầm gào của đời sống đô thị tự nhiên biến mất. Thuần chỉ còn nghe thấy tiếng lá xào xạc dưới chân và tiếng chú tiểu đang gõ mõ tụng kinh. Hôm nay Thuần lại thêm một lần dừng xe trước cổng chùa. Như thể tiếng chuông chùa năm xưa đang ngân lên trong thực tại. Thuần đi sau, nhìn theo dáng mẹ thảnh thơi bước vào chùa. Thảnh thơi như chưa từng bao giờ lận đận. Thuần bước vào chánh điện, thấy ai đó đang chắp tay cúi đầu quỳ lạy.

“Lạy Phật con đã trở về”…

Vũ Thị Huyền Trang 

Đuổi cho kịp Tết - Vũ Thị Huyền Trang

Nhà Hào bán tạp hóa ở cổng chợ, mấy ngày này nghe đến rát tai câu 'Sắp đến tết rồi'. Không hẳn là mong ngóng cũng chẳng phải là lo toan. Tết lửng lơ ở đâu đó như cái mốc thời gian cần chạm đến trong năm.

Minh họa: Tuấn Anh

Hào bắt đầu nhập hàng tết về bán. Mứt kẹo để chật cả lối đi, ri rỉ rì ri loại gì cũng có. Chợ dành cho công nhân trong khu công nghiệp nằm ở phía nam thành phố. Một ngày chợ chỉ nhốn nháo ồn ào vào lúc tan ca, còn lại thì thưa thớt bán mua. Những lúc công nhân túa ra chen chúc, Hào như một cái máy vừa lấy hàng tính toán giá cả vừa để ý trông coi ba bề bốn bên. Họ tranh thủ sắm tết sớm khi lương vừa mới lĩnh, chứ để sát tết có khi đã tiêu hết sạch tiền. Vài người than “tết đến chậm thôi, gà chưa kịp lớn để bán, lợn chưa kịp xuất chuồng. Lương tháng thứ mười ba nghe chừng ít ỏi. Biết lấy gì để trang trải tết”. Người trồng hoa ghé chợ mua thùng mì tôm mắt vẫn thấp thỏm ngó trời. “Trời đất càng ngày càng đỏng đảnh. Nay nóng mai lạnh. Nay mưa mai nắng. Chẳng biết đằng nào mà lần. Trời nắng quá thì hoa nở sớm coi như mất cả gia sản chứ nói gì đến tết. Trời lạnh quá thì hoa không chịu nở kịp tết cũng chết. Thôi thì chỉ mong trời cứ hiền hòa”. Hào cũng chỉ mong nông dân được mùa, công nhân được thưởng tết cao. Họ có rủng rỉnh tiền bạc thì nhà Hào mới bán được hàng.

Chợ tết năm nay hàng hóa có vẻ nghèo nàn. Năm ngoái sức mua kém nên năm nay các chủ hàng đều nghe ngóng dè chừng. Cũng giống người trồng hoa, nuôi lợn, buôn cây cảnh. Chủ các sạp hàng ở chợ có nhà cũng phải vay mượn dốc toàn bộ tài sản để nhập hàng về bán. Cũng phải chơi trò may rủi chứ chẳng phải buôn bán dễ dàng như người ta vẫn tưởng. Sát tết mà hàng còn đầy kho là lo ngay ngáy mất ăn mất ngủ. Rất ít mặt hàng có thể trả lại cơ sở sản xuất. Cũng chẳng phải hàng gì cũng có thể lưu kho dành tết năm sau mang ra bán. Đã mấy nhà phải bán cả sạp hàng ở chợ để bù lỗ. Nhà Hào không đến mức ấy nhưng cũng điêu đứng bao nhiêu bận. Có tết nhìn đống mứt kẹo ê hề mà ngán ngẩm. Ăn không nổi, bỏ không xong. Mang bán tống bán tháo thu hồi ít vốn mà ra tết vẫn phải nhìn đống mứt kẹo chảy nước, mốc xanh mốc đỏ vì hết hạn. Đi qua một mùa tết mệt rã rời như kẻ chạy marathon vừa dồn sức cho chặng đua cuối cùng. Nên năm nào cũng vậy Hào vừa mong ngóng mà cũng vừa sợ tết.

Qua tết Hào tính đi hỏi vợ nhưng ấy là cứ tạm tính thế đã. Còn xem năm nay hàng hóa bán thế nào. Nếu suôn sẻ sẽ có tiền sửa lại sạp hàng và mua cho Lam mấy chỉ vàng làm vốn. Nhà Lam cũng dân chợ, cũng may rủi qua từng mùa tết. Sạp hàng mấy chục mét vuông nuôi sống mấy chị em Lam nhờ buôn gạo. Nhưng đến tết là mẹ Lam nhập hoa về bán. Nào quất, nào đào, nào vạn thọ vàng rực cả một khu chợ vốn ẩm thấp âm u. Bán hoa tết được thì lãi năm lãi mười mà mất là mất trắng. Hôm ghé qua thấy hoa còn nhiều quá, mắt Lam có vẻ buồn. Cũng có khi Hào không tìm thấy cô chủ bán hoa tựa như Lam đã lẫn đâu đó trong những vệt nắng vàng vắt ngang qua chợ. Hoặc là lẫn trong đám hoa vạn thọ xếp từng tầng cao quá đầu người. Lam từng rủ “hay là tụi mình bỏ chợ mà đi?”. Có lúc Hào nghĩ ừ biết đâu chưa kịp hỏi Lam làm vợ thì nàng đã biến mất giữa chợ lúc đông người. Ngặt nỗi Hào còn muốn trả nốt khoản nợ vay từ mùa tết năm Mùi. Sạp hàng lâu không sửa sang, ngày mưa dột tong tỏng ướt hết hàng hóa. Khách vào mua hàng lắc đầu ái ngại hỏi tiền nhiều để làm chi mà không sửa sang tử tế. Hào cười mà lòng ướt nhẹp. Thì tiền để nuôi hai đứa em ăn học. Để mua thuốc chữa bệnh cho mẹ. Mẹ Hào lúc trẻ vất vả làm thuê đủ việc cực nhọc nuôi anh em Hào nên khi có tuổi đủ thứ bệnh tật ập đến. Hẹn Lam đã mấy mùa xuân mà còn lừng khừng mãi. Lam chỉ mấy chậu hoa tàn mà than “đời người con gái cũng như hoa vậy. Mấy mà hết thanh xuân”. Hào nghe nghèn nghẹn trong lòng. Lam có cần gì nhiều đâu, thì cứ cưới nhau về kham khổ cùng gánh vác. Giả dụ bỏ hẳn chợ về quê Lam cũng sẵn sàng chân lấm tay bùn cùng Hào chăm mẹ nuôi nấng các em. Chợ có gì vui mà Hào cứ tha thiết mãi...

- Hồi Hào mới ngỏ lời yêu em, mẹ còn ngồi ngoài hiên than “cô đơn quá”. Giờ mẹ tái giá đã được ba năm mà em vẫn còn ngồi đây chờ đợi một lời cầu hôn. Hào thấy có đáng buồn không?

- Ừ thì... chờ Hào nốt tết này. Biết đâu trời thương.

- Năm nào Hào cũng hứa “chờ hết tết này”. Hạnh phúc mà khất lần khất lữa thế ư? Mình thương lấy nhau chứ chờ gì trời đất.

Ngặt nỗi muốn lấy vợ thì phải có tiền. Hào chán cảnh lấy nhau về nheo nhóc. Đâu có thể nhìn nhau mà sống Lam ơi? Bố mẹ Hào chẳng phải đã bỏ nhau cũng chỉ vì nghèo quá. Hào không muốn giẫm theo vết xe đổ của bố. Càng không muốn khiến một người đàn bà vì tình yêu mà khổ giống như mẹ của Hào. Mấy năm nay bán buôn kém quá, chỉ gọi là cầm chừng đủ sống qua ngày. Có dư dả đồng nào lại dồn vào nhập hàng mùa tết. Nhưng thời thế khó khăn chung, ai cũng vậy đâu chỉ chợ. Nuôi lợn thì cần giải cứu. Cấy lúa thì mất mùa. Nuôi gà thì gà rẻ. Bà con nông dân chăn nuôi thua lỗ thì công nhân trong nhà máy cám cũng điêu đứng đủ đường. Nông dân không có đất nông nghiệp thì công nhân trong nhà máy phân lân nhận về những đồng lương ít ỏi. Tiền không có thì co kéo chi tiêu. Dân buôn bán ế chỏng ế chơ cũng là điều dễ hiểu. Cái ước hẹn “rước em về làm dâu nhà anh” vì thế cứ chảy trôi như nước. Lam nói “em sắp ba mươi rồi” cũng đã ba năm. Mẹ Lam thỉnh thoảng lại bế đứa con thơ về chợ mắt môi đong hạnh phúc. Về có khi chỉ để giục “Lam xem ai thương thì lấy chồng đi. Lúc trẻ có người đỡ đần, về già có người bầu bạn”. Về có khi chỉ để than vết bỏng ở chân “tối qua ông ấy có hơi men. Nên pha nước rửa chân cho mẹ mà lỡ pha bỏng quá. Mẹ nhúng chân vào tưởng chín thịt. Người đâu mà vụng”. Lam ngó mẹ mà ao ước quá. Mẹ còn tìm thấy hạnh phúc cho mình, Lam thì cứ như con thuyền thèm níu bờ mà không ai níu.

Năm nay lạnh hoa nở chậm nên người mua cũng đủng đỉnh. Đến giờ tan ca công nhân đổ ra chen lấn khắp các ngõ chợ nhưng người mua thì ít người xem thì nhiều. Lam không buồn khi thấy người đàn bà nào đó nâng lên đặt xuống một chậu hoa rồi rụt rè trả giá. Lam thường gật đầu bán rẻ không đắn đo khi hiểu người lao động nghèo vẫn chắt bóp để có một bình hoa ngày tết. Có chị cẩn thận bó mấy cành ly trong nhiều lớp giấy báo ôm khư khư trước ngực che chắn hoa giữa dòng người xô đẩy. Có người đàn ông rút từ túi áo xấp tiền lẻ hỏi bây nhiêu có đủ mua một chậu hoa tulip? Vợ tôi mê loại hoa này lắm. Tết có thể không may áo mới, chẳng phấn son chưng diện nhưng trong nhà nhất định phải có hoa. Có thằng nhỏ năm nào cũng ghé mua mấy chậu hoa vạn thọ. Miệng nó cười tươi rói “mua về cho nội vui”. Mãi sau này mới biết nội nó mất lâu rồi, hằng năm chỉ ngắm hoa qua bảng lảng khói hương. Lại có người đến không để mua hoa. Đến để tìm một hình bóng cũ. Chị ta nói người đàn ông năm nào cũng đến đây mua hoa cho mình bỗng nhiên mất tích. Chị ta khóc, nói có thể vì mình mải ngắm hoa nên để lạc mất người. Lam muốn an ủi quá mà không biết nói gì. Ừ biết đâu người đàn ông ấy đã đi lạc vào những cánh đào rừng.

Hai ba tết, Hào bỏ sạp hàng chạy sang ngó nghiêng tìm kiếm một cành đào ưng ý. Lam ngó lưng Hào thấy thương đến từng vết mốc trên vai áo. Hào vất vả từ lúc còn nhỏ xíu, khi khu chợ này còn là những quán lá liêu xiêu. Hào đã phải vừa trông em vừa giúp mẹ hơ lá chuối, ngào bột nếp, gói bánh rợm bánh chưng mang bán. Việc gì Hào cũng làm, lủi thủi giữa chợ nghèo lớn lên cùng năm tháng. Lam thương thắt lòng dáng ngồi đơn độc của Hào vào những ngày mưa. Chợ vắng, những giọt mưa chạy tong tỏng trên mái lá ướt mẹt bánh ế và cả ánh mắt Hào. Thương từ lúc ấu thơ cơ cực cho đến khi khu công nghiệp mọc lên. Chợ từng có thời sầm uất buôn bán cả bạc vàng, ngọc, lụa. Rồi mọi thứ bỗng nhiên chững lại, chợ vẫn đông đúc thế thôi nhưng buôn bán không còn được như trước nữa. Chợ như đời người với đủ những thăng trầm. Tình yêu mà Lam dành cho Hào cũng được lớn lên cùng chợ. Giờ thì Lam chìm vào tấm lưng Hào đang cúi xuống bên những gốc đào. Lam sợ sống cảnh đời ở chợ lúc ồn ào đến nghẹt thở lúc thưa vắng hẩm hiu. Sợ cảnh phải chờ đợi niềm vui từ người dưng thiên hạ trong khi họ ghé đến để mặc cả từng đồng rồi quay gót đi ngay. Sợ những chiều ba mươi tết phải bê từng chậu cúc, từng cành đào ế ẩm mang vứt lên xe rác. Ngó trong nhà khi khuất bóng của hoa chỉ còn mình và gió khua khô khốc. Sợ cả mùi ẩm ướt những nồm, những hôm mưa, những buổi chiều se lạnh. Là tại chợ hay là vì thiếu một người kề cận sẻ chia. Sạp hoa của Lam với sạp mứt kẹo của Hào có cách nhau là bao. Ừ mà sao vẫn cứ ước ao được về một nhà để cùng nhau tất tưởi lo toan, nhẩn nha hạnh phúc. Lam đang mải mê chìm đắm trong bóng dáng tình nhân thì có ai vừa ghé qua sạp hoa cất tiếng:

- Lạ nhỉ. Trước giờ đâu thấy anh Hào chơi hoa ngày tết?

- Thì năm nay phải khác. Đón người ta về làm dâu đâu có thể tuềnh toàng.

- Ái chà chà. Mọi người ơi ra mà xem. Anh Hào đi chọn hoa để cưới vợ kìa.

Rõ ràng chẳng ai réo tên mình mà má Lam cứ nóng ran. Hay là những cánh đào đang tô sắc cho má Lam thêm đỏ. Tết đến nơi rồi ai đó yêu nhau nhanh sắm cau trầu kẻo lỡ hẹn với mùa xuân mơn mởn. Lam vấn lại tóc, lúng liếng một ánh nhìn sau lưng áo người thương. Tiếng ai đó vừa cất lên xanh thẳm: “Hoa này bán thế nào cô chủ?”. Lam bẽn lẽn nhìn mềm dịu giữa chợ đông...

Vũ Thị Huyền Trang

Bạn Đến Chơi Nhà - Vũ Thị Huyền Trang

Bạn hẹn Tết này sẽ đến chơi nhà. Hẹn vu vơ vậy thôi mà bà già khấp khởi trong lòng. Rằm tháng Chạp đã ra vườn đào gừng làm mứt. Đã dặn người ta để cho cân chè xuân thật ngon để Tết dùng dần. Đã tính gói bánh chưng, làm thịt kho tàu, nấu ít kẹo chè lam. Hôm ghé qua chợ sắm ít đồ, nhìn bà xách túi to túi nhỏ làn đầy làn vơi người ta trêu “năm nay chắc nhà có thêm người góp gạo thổi cơm chung?”. Bà cười, hai má đã hóp lại vì rụng hết răng hàm. Đã mấy lần tính đi trồng răng giả mà lại thấy ghê. Ông già nhà bên cứ ăn xong là tháo răng ra rửa. Đêm tháo để đầu giường sáng ra không thấy đâu, chẳng biết chuột cặp hay đứa cháu bốn tuổi mang đi nghịch. Bà thì lo gì, cháu không có đến chuột cũng không. Nhưng nhất định bà không chịu làm bạn với hàm răng giả bởi thứ gì giả cũng đều đáng sợ. Không như người ta xúm vào xe bán hoa giả vẫn chở ngang qua nhà. Sặc sỡ thật đấy nhưng vô hồn hăng hắc toàn mùi nhựa. Đến bàn thờ người ta cũng mua đĩa ngũ quả giả về bày cho đẹp. Mỗi năm mang lau bụi một lần. Bà thì đơn giản lắm, có khi hái hoa trái vẹo vọ ngoài vườn cũng đủ thơm suốt Tết. Năm nay nhà có khách nên những trái cây trên cành cũng biết chín để dành. Lốm đốm vàng, lưa thưa đỏ thong thả đung đưa ngọn gió đầu cành…

Minh họa: HOÀNG ĐẶNG

Bạn hẹn Tết này đến chơi nhà. Hẹn lúc cả hai bị xô đẩy khi đang xếp hàng lấy số khám bệnh. Bệnh viện lớn có khác, đông khủng khiếp. Đứa cháu họ đã đưa bà đi từ lúc năm giờ sáng vậy mà đến nơi đã thấy người chen chúc. Bệnh nhân ở đâu mà lắm thế không biết. Già có trẻ có, bệnh tật đủ kiểu. Lúc trẻ thấy bệnh cứ lờ đi nhưng già rồi tự nhiên bà thấy sợ. Bà chỉ có một mình giờ ốm đau nằm đấy ai chăm? Không nhẽ lại phiền bà con lối xóm sao đành. Tết đến xuân về thì vui thật đấy nhưng không khỏi nơm nớp âu lo. Già thêm một tuổi là yếu đi một phần. Cả cơ thể cứ như đang phản bội lại mình, rời rạc và nhức buốt. Một trận gió mùa bất chợt ghé qua cũng có thể khiến thân già điêu đứng. Bạn chắc nửa đêm cũng ôm ngực ho rụt cổ. Sáng thức dậy hai đầu gối muốn quỵ xuống vì đau. Muốn với cái nón trên cao mà lưng đau muốn gãy. Sơ sơ vậy thôi cũng đủ có duyên gặp nhau ở bệnh viện rồi. Huống hồ gom góp bệnh tật cả đời đến lúc già không biết trong cơ thể mình có bao nhiêu u nhọt. Gặp lại nhau chẳng chuyện trò được nhiều. Nhận ra nhau đã là may. Nghe nói bạn cũng ở một mình, con cái lớn cả rồi mỗi đứa mỗi phương. Bạn than tiền bạc đâu có thiếu, đủ cả tiền thuê người vào viện chăm mình lúc ốm đau. Nói đến đó mắt bạn bỗng rưng rưng. Bà không biết an ủi làm sao bùi ngùi thốt lên “ừ thì… tôi cũng chỉ có một mình”.
Mọi năm bà ăn Tết qua loa lắm. Chẳng phải tiết kiệm gì đâu, ở có một mình sắm sửa nhiều bỏ đấy ai ăn? Tết không gói bánh chưng chỉ định ra chợ mua lấy một cặp thắp hương. Ấy thế mà năm nào bà con chòm xóm cũng mang biếu. Hết Tết đã mấy ngày mà vẫn còn cả rổ bánh, trời nóng thì mốc mà trời lạnh thì cứng ngắc ngơ. Nhiều bữa dọn mâm ra lại cất đi. Thấy nhà người ta sum vầy lại tủi mình đơn lẻ. Nuốt miếng bánh thì nghẹn, uống hụm canh thì sặc. Cơm canh nguội ngắt, lòng dạ bời bời nhớ nhung một điều gì đó mơ hồ. Thiên hạ đi ngang ngõ nói bâng quơ “ngó xem bà già đã hóa đá vọng phu chưa. Người còn đó mà lòng có khi thành đá”. Bà không biết lòng mình đã hóa đá hay chưa. Ba mươi năm qua đi, chờ đợi có khi không phải vì nhớ vì mong mà trở thành một thói quen khó bỏ. Chồng bà giờ đã thành ông già móm mém, lười tắm và hay lẫn. Bà đoán vậy, già mà. Rồi có khi cáu bẳn với cháu con, càu nhàu những chuyện nhỏ như sợi tóc. Ấy là bà đoán vậy chứ bao lâu rồi không nhìn thấy mặt nhau. Nếu gặp lại chắc gì đã nhận ra nhau ngay được. Chẳng qua ngày Tết thấy nhà người ta đủ đầy bà không khỏi nghĩ ngợi vẩn vơ.
Chiều hai bảy tháng Chạp, thấy hàng xóm hô nhau dọn nhà. Đàn bà giặt giũ từ chiếu chăn đến mấy cái giẻ lau. Đàn ông lau trần nhà, quét mạng nhện, cọ từng cánh cửa, kê lại bàn ghế tủ đồ. Lúc ồn ào lúc lại lặng thinh. Lúc lau mấy bức di ảnh trên bàn thờ chắc có người sẽ buồn vì nhớ mẹ nhớ cha. Bà thì lâu rồi không có thói quen dọn nhà ngày Tết. Phần vì ở một mình không có nhiều đồ đạc, tính bà lại gọn gàng nên nhà cửa lúc nào cũng sạch sẽ. Phần vì bà sợ dọn nhà sẽ lục lại những kỷ niệm cũ tưởng đã bị lãng quên. Như vào một mùa Tết nào đó chồng bà cũng dọn nhà. Ông tìm được trong đống giấy tờ bức hình người yêu cũ. Bức hình ấy bà nhớ đã giấu đi rất kỹ vậy mà bằng một cách nào đó ông vẫn cứ chạm vào. Mùa xuân năm ấy ông đi. Giờ mà dọn lại đồ bà sợ sẽ thấy ảnh của ông đâu đó. Hoặc chỉ một cái cúc áo còn rơi lại cũng có thể khâu vào lòng bà những mũi kim đường chỉ nhói đau.
Cỏ hai bên lối đi từ ngõ vào nhà mưa xuân xuống đã bắt đầu lún phún mọc đầy. Bà định cầm cuốc xới đi vì sợ bạn đến chơi chê cửa nhà rậm rạp. Nhưng lại nghĩ chắc gì bạn đã đến, nhiều khi vui miệng hứa suông. Như kiểu chiều gặp nhau ngoài đường rủ tối sang nhà nhau giã cốm lúa nếp đầu mùa. Cứ ừ để đấy mà tối mải ngồi xem cải lương quên khuấy. Bỏ mặc người kia mỏi tay giã một mình. Hứa hẹn ở xứ này đôi khi như một phép lịch sự thế thôi. Dốc lòng đợi chờ có khi thành dại dột. Nên bà để mặc đám cỏ mọc hoang. Giữa mùa xuân chúng sẽ ra hoa, những bông hoa dại thường làm bà nguôi ngoai. Khi hoa tàn cỏ cũng sẽ tự lụi đi. Ẩn mình đâu đó trong lòng đất chờ đúng mùa xuân năm sau lại mọc. Đến cỏ cây còn đúng hẹn với thời gian. Lẽ nào người lỗi hẹn. Mà thôi… cứ nhắc mãi có khi bạn lại nóng ruột đứng ngồi không yên. Bệnh của bạn không biết đã đỡ nhiều chưa? Chao ôi! Tết của những người già có thêm thực đơn là thuốc.
Chiều ba mươi Tết, lúc bà đang lúi húi trong bếp vừa đun nước tắm vừa nấu xôi chuẩn bị tối cúng giao thừa thì thấy chó sủa râm ran ngoài cổng. Ngỡ là hàng xóm sang xin mía lộc nên bà không vội ra ngay. Mấy con chó cũng hư lắm nhiều khi người ta đi ngang qua cổng cũng cắn. Bà lẩm bẩm: “Cái giống chó cắn đường nuôi chỉ phí cơm”. Cúi xuống bẻ thêm củi cho vào bếp bà bỗng nghe thấy tiếng dép loẹt quẹt đi vào. Còn chưa kịp quay ra đã nghe thấy tiếng ho hắng giọng:
- Khách vào tận nhà mà không thấy chủ đâu. Chắc là sợ khách đến xin ăn Tết chực.
Nhận ra giọng bạn, nhìn thấy dáng bạn. Bà luống cuống đánh rơi cả đũa cái trên tay. Lật đật chạy ra, tay nắm tay dắt nhau lên bậc thềm bước vào nhà. Hỏi nhau đi chuyến xe nào? Dừng lại ở đoạn nào? Sao biết nhà mà tìm vào tận nơi? Nhìn cái làn bạn xách theo có bánh chưng, khoanh giò, ít mứt gừng, mứt bí bọc trong túi nilon. Trách nhau Tết nhất ở đâu chẳng có mấy thứ này mang làm chi cho nặng. Bạn cười hiền khô. Nhìn cười là biết răng hàm chắc cũng đã rụng hết rồi. Nước đun đợi bạn đã nguội hết, chè còn bọc kỹ cất trong hộc tủ. Bạn phẩy tay:
- Đói chết người còn định mời nước chè. Tuổi này mà bụng dạ cồn cào thì sống sao cho nổi. Có gì ăn thì mang ra mời nhau. Nghe thấy không? Bụng tôi đang sôi ầm ĩ đấy.
- Ừ thì cơm canh đạm bạc. Có ngay đây.
Mâm cơm đãi bạn có thêm bát dưa hành. Bạn khen “chua vừa tầm ăn tốn cơm phải biết”. Bà cứ áy náy mãi giá biết bạn đến chơi thể nào cũng nấu thêm vài món thật ngon. Nhưng lại nghĩ bạn cũng như mình thôi thịt thà chán rồi cơm rau cho lành bụng. Lâu lắm rồi bà mới ngồi ăn một bữa cơm đầm ấm. Bữa cơm có hai người bát đũa cũng có đôi. Người nói còn có người nghe. Không như những bữa cơm một mình chỉ biết trò chuyện với chó mèo như một bà già lẩn thẩn. Bạn hỏi sao ngày trẻ không kiếm lấy đứa con mà nuôi, để lúc về già còn có chỗ cậy nhờ. Hỏi xong bạn thấy mình vừa lỡ lời. Khổ cho bà mà cũng khổ tâm chính bạn. Thì đấy, bạn sinh bốn đứa con cực nhọc nuôi chúng nên người. Ngày xưa nghèo khổ bà nhịn ăn nhịn mặc thứ gì cũng chắt chiu cho con cái. Bệnh tật cũng không dám thuốc thang, cứ khất lần khất lữa với bản thân cho đến khi bệnh nặng. Giờ có đau ốm nằm đấy cũng chắc gì có đứa nào về. Đứa Tây Nguyên, đứa tận Bạc Liêu, đứa làm thủy thủ tàu viễn dương, còn đứa út lấy vợ sinh con mãi tận trời tây. Giỗ bố chúng không có mặt, đến Tết lại hết lý do này đến lý do khác không về. Bạn nào dám trách con. Mưu sinh nào cũng nhọc nhằn…
Bà nói “đi xem tử vi người ta nói cái số tôi đơn độc nên chẳng dám sinh con”. Kỳ thực bà vì chờ chồng mà không dám kiếm lấy một đứa con. Sợ người ta nói ra nói vào thì ít mà sợ ông quay về lại nghĩ ngợi linh tinh. Nhưng cuối cùng ông đã không trở về còn bà thì già nua theo năm tháng. Nhưng thôi, chuyện cũ nói càng thêm cũ. Bạn giục ăn nhanh còn chuẩn bị cho tối giao thừa. Bà nghĩ có gì đâu mà chuẩn bị. Bánh chưng xôi đỗ đã sẵn chỉ còn mổ con gà nữa là xong. Bạn cười bảo:
- Thì thời gian còn lại để nối cầu truyền hình. Các con tôi đêm giao thừa nào cũng canh giờ gọi điện về cho mẹ.
- Vậy là tốt rồi. Nghe được tiếng các con như thế cũng bớt cô đơn.
- Giờ không chỉ nghe thấy tiếng mà còn nhìn được cả hình ảnh. Chúng nó đang ở đâu, làm gì mình cũng đều thấy hết.
- Smartphone chứ gì. Tôi cũng thấy quảng cáo trên ti-vi. Thời buổi công nghệ đến là hay. Mà bà có tính kể chuyện về nhà tôi ăn Tết?
- Kể chứ sao không. Để chúng thấy vắng các con tôi vẫn không cô độc.
Còn bà thì đang nghĩ nếu gặp lại ông bà sẽ kể chuyện gì? Chẳng có gì để kể, chẳng nhẽ lại khoe đêm qua mới rụng thêm một cái răng. Giờ ăn cơm có lẽ phải nhai bằng răng trước cửa. Bà tủm tỉm cười chống tay đứng dậy. Bà như ngửi thấy mùi của mùa xuân đã về đến cửa. Bên hàng xóm đang chụm đầu kê lại chậu quất giữa nhà. Ngoài đường tiếng thanh niên hẹn nhau đến giao thừa sẽ ra đền xin lộc. Bà gọi bạn xuống bếp. Củi lửa nhóm lên ấm áp. Hai mái đầu chụm lại bên nồi xôi còn nóng rủ rỉ nói với nhau câu chuyện của mùa xuân…

VŨ THỊ HUYỀN TRANG

Mẹ Lấy Chồng - Vũ Thị Huyền Trang

Từ độ trong năm đã thấy mẹ nói gióng “sau tết mẹ lấy chồng”. Tưởng chỉ đùa vậy thôi hóa ra mẹ lấy thật. Nhẹ hều như chuyện chẳng có gì to tát. Như là mẹ qua sông đi chợ, như ba lô quần áo kia chỉ đủ để mẹ đi thăm bạn bè cũ vài ngày. Trước hôm theo chồng mẹ quét tước cửa nhà tinh tươm, hái nốt đợt chè xuân, lót sẵn ổ rơm cho mấy con gà mái.

Cây mai trước nhà vừa trổ nụ vừa rực vàng thay áo, chiều nào lá cũng tức tưởi rơi. Mẹ không nhớ đã nhặt nó ở đâu về trồng, không phải mai miền Nam cũng chẳng phải giống mai tứ quý. Giống mai gì kì lạ, năm nào cũng đỏng đảnh nở hoa sau tết, vàng rực một màu trong nền lá non đỏ lịm. Mẹ tiếc mãi hoa không kịp nở, nên trước lúc ngồi sau xe người ta trôi đi mẹ đã hái vài nụ mai nhét vội trong ba lô quần áo. Tôi đứng đó nhìn theo, trong cổ họng vẫn còn vị tanh của canh cá nấu khế vườn nhà. Bữa cơm đạm bạc tiễn mẹ về nhà chồng chỉ có rổ rau má, canh cá và đĩa tép khô. Thịt thà mẹ không ham, mấy thứ đó lúc nào muốn chả có. Lấy chồng về phố, mẹ chưa gì đã thấy thương mình những ngày tháng xa quê…

Mẹ lấy chồng lần này là lần thứ tư. Cả bốn lần tôi đều có may mắn được hiện diện trong ngày trọng đại. Lần thứ nhất tôi hân hoan núp sau lớp áo lụa trắng đã ngả vàng trong đám cưới bố mẹ mình. Mẹ lúc nào cũng ôm khư khư cái nón để che đi bụng bầu sáu tháng trước hàng trăm con mắt tò mò. Nhưng bố không thích thế, bố bảo “đừng có che mắt con, để con có thể chứng kiến ngày hạnh phúc”. Vài người xoa đầu tôi, mẹ ngượng nghịu nép sau lưng bố. Chiếc áo vừa vặn thời xuân sắc bỗng nhiên thành ngắn quá, tôi nằm trong bụng mẹ đội vạt áo nhấp nhô hếch ngược. Cỗ cưới ngày đó chỉ có cau trầu, bánh kẹo và nước chè đặc sánh. Hôm đầu tiên về nhà chồng mẹ ra sân quét hoa xoan rơi rụng, mắt ngó ra ngõ dài len lén lau nước mắt. Đứng trên đồi nhà nội có thể trông thấy cây cau nhà ngoại, lấy chồng gần vậy mà mẹ cứ như xa cách nghìn trùng. Đấy là tôi nghe nội kể lại chứ ngày đó tôi nào đâu đã biết gì. Cả cái chết của bố năm tôi tròn sáu tuổi giờ cũng không còn lưu lại chút kí ức nào. Ngoài hình ảnh hôm đưa tang bố, mẹ mặc chiếc áo lụa ngả vàng trong ngày cưới, đầu đội khăn tang trắng đến lạnh lòng. Thế là… mẹ tôi qua một đời chồng.

Lần thứ hai ngày mẹ lấy chồng tôi còn mải chạy theo đám bạn ra đầu ngõ chia tiền bán sắt vụn. Vài cánh tay níu tôi lại, lôi xềnh xệch về nhà nội. Người ta bảo “mẹ mày sắp lấy chồng giàu cần quái gì mấy đồng sắt vụn”. Tôi bật khóc hu hu chẳng phải vì mẹ sắp đi xa mà chỉ vì thấy lũ bạn đã cầm tiền chạy mất. Cỗ cưới mẹ lần đó rõ tươm tất, người đến ăn cỗ còn mang túi nilon lấy phần về. Tôi đứng nép ở góc nhà ngó mẹ diện váy cưới ren trắng đứng bẽn lẽn bên người đàn ông của mình. Mẹ làm nữ chính trong buổi tiệc, vui vẻ ban phát từng cái gật đầu, từng nụ cười với người xung quanh. Thỉnh thoảng như chợt nhớ ra mình còn có một đứa con nên mẹ đưa mắt dõi tìm tôi. Mối liên hệ giữa tôi và mẹ lúc đó chỉ là những cái vẫy tay. Tôi khi đó mười tuổi bỗng nhiên thấy mẹ xa lạ quá nên không dám lại gần. Chiếc váy cưới biến mẹ thành một người khác, đẹp rạng rỡ như một điều kì diệu. Người đàn ông của mẹ có chiếc mũi diều hâu, ông vừa cười vừa hít vào khìn khịt. Ông bốc cho tôi một nắm kẹo xanh đỏ, xoa đầu tôi vài cái. Rồi thản nhiên đón mẹ tôi đi. Tôi ở lại với nội không khóc nhớ mẹ cũng chẳng thèm tức giận mỗi khi bị tụi bạn trêu. Chỉ là mẹ đi lấy chồng. Chỉ là mẹ không còn ngủ cùng tôi mỗi tối.

Lần thứ ba mẹ đi lấy chồng tôi đã thành thiếu nữ. Bữa đó người ta cứ tưởng nhầm tôi là cô dâu. Mẹ mặc áo dài trắng, da xanh xao, lốm đốm tàn nhang nổi trên khuôn mặt gầy. Tôi lôi mẹ vào buồng mang son phấn của mình ra điểm tô cho nữ chính. Mẹ sờ lên má tôi, vuốt tóc tôi. Hình như mẹ nuối tiếc thời son sắc một thời trong bóng hình tôi tươi trẻ. Mắt môi mẹ đượm một màu buồn nhưng thỉnh thoảng vẫn bẽn lẽn cười hạnh phúc. Chú rể đầu lơ thơ vài sợi bạc, lóng ngóng thắp hương vái gia tiên. Lúc đứng chụp chung bức ảnh kỉ niệm không hiểu sao tôi thương hoài những ngón chân của dượng. Bàn chân lội ruộng vàng khè đang cố co lại giấu trong đôi dép xăng đan chật chội. Dượng mặc chiếc áo bộ đội đã bạc màu, gấu quần vải căng đầy bọng cát. Nội khi đó đã nằm liệt giường nên không còn đủ sức ngắm đứa con dâu thêm một lần tái giá theo chồng. Ông mất khi bố tôi còn nhỏ, mấy chục năm trời nội ở vậy nuôi con. Lần trước tiễn mẹ đi nội ra ngõ ngóng theo lén lau nước mắt. Lúc nghe tin người ta đánh đuổi mẹ ra đường nội lại lật đật tàu xe đi đón con về. Mẹ có qua mấy lần đò cũng vẫn là con dâu của nội. Nội lẫn đã lâu nên hôm thấy mẹ về nhà chồng nội níu tôi lại hỏi pháo ở đâu nổ giòn giã vậy? Xứ của mình bây giờ bói đâu ra tiếng pháo. Nội ơi…

Thiên hạ vẫn thường hay thương vay khóc mướn. Họ thương hại giùm tôi cái kiếp cây cỏ lay lắt sống. Nhưng tôi đâu có buồn cũng chẳng hề trách mẹ. Người đàn bà nào cũng có quyền hạnh phúc. Mà mẹ tôi lại là người tha thiết kiếm tìm hạnh phúc, điều đó có gì sai? Tôi phải cám ơn mẹ vì bà chưa bao giờ coi tôi là gánh nặng cản đường. Điều ấy khiến tôi mang ơn mẹ theo một cách khác, nhẹ nhàng và không vướng bận hay day dứt. Mẹ chắc cũng đã nghe đủ lời cay nghiệt từ miệng lưỡi thế gian. Họ nói thứ đàn bà quạ mổ bỏ con theo giai không biết bao nhiêu bận. Thứ đàn bà bất hiếu mới không ở vậy phụng dưỡng mẹ chồng. Bao nhiêu cay đắng mẹ giữ trong lòng, ngạo nghễ đáp lại đời bằng nụ cười trong ngày cưới. Hôm nội mất mẹ không về kịp. Tim đã ngừng đập nhưng mắt nội vẫn còn ngóng đợi, cho đến khi những ngón tay của mẹ chạm vào nội mới thật sự thanh thản đi về cõi khác. Bởi nội hiểu không ai thương nội nhiều như mẹ. Từng ấy năm chịu bao phận làm dâu, nhưng trong lòng mẹ nội vẫn là bến bờ bình yên nhất. Mẹ chắt chiu từng đồng quà tấm bánh, từng manh áo ấm, từng viên thuốc bổ gửi về biếu nội. Những lần mẹ về thăm ngắn ngủi bữa cơm nào cũng bùi ngùi ba thế hệ. Mẹ như đã sống cho cả phần đời của nội. Cái phần đời cam chịu đầy giằng níu đã không một lần dám sống vì mình.

Sau cuộc hôn nhân lần ba tôi cứ nghĩ mẹ sẽ chẳng bao giờ lên xe hoa lần nữa. Quá tam ba bận là cùng.

Mẹ giờ như dòng sông cạn đáy mỏi mệt sau một đời người miên miết chảy. Từng cuộc hôn nhân tan vỡ, mẹ trở về nhà lầm lũi sống. Đó là khoảng thời gian hiếm hoi mẹ dành cho tôi tuyệt đối. Mẹ thường ngỡ ngàng khi thấy tôi lớn nhanh quá. Mẹ đã chăm sóc tôi nhảy cóc từng giai đoạn. Thỉnh thoảng mẹ biến mất với cuộc hôn nhân của mình vài năm trời. Khi mẹ trở lại tôi như đã lột xác thành con người khác. Kí ức về tôi trong lòng mẹ sẽ có vài khoảng trắng. Như cuộn phim bị mất vài đoạn hay, như cuốn sách bỗng nhiên thấy nhiều trang không một kí tự nào. Sau mỗi lần mẹ làm cô dâu thì trong đầu tôi cũng là khoảng trắng. Tôi chẳng thể hình dung nổi mẹ đã sống ra sao ngoài nghe những lời đồn đại chật ních cả tai. Những khoảng trắng đó chẳng thể nào bù đắp nhưng tôi quen có nó trong đời. Như là quen bỗng một ngày nào đó mẹ lấy chồng. Kể cả khi mẹ đã bước sang tuổi sáu mươi.

Trước hôm theo người đàn ông thứ tư về phố, mẹ gõ cửa phòng sang ngủ cùng tôi. Tôi ba mươi, hiểu đến từng tiếng trở mình của mẹ. Nửa đêm nghe mưa xuân rớt lạnh ngoài cửa sổ, mẹ thở dài hỏi:

– Có phải vì mẹ mà con không chịu lấy chồng?
– Con ở lại để canh mai nở. Lỡ mẹ có về…

Câu “lỡ mẹ có về” chìm nghỉm trong cuống họng giữa những tiếng mưa ngày càng nặng hạt táp vào mái tôn lộp bộp. Tôi khác mẹ ở chỗ luôn hoài nghi về hạnh phúc, nói đúng hơn đó là cảm giác bất an. Tôi không biết có đủ can đảm như mẹ để đứng lên sau nhiều đổ vỡ. Cũng không biết còn có ai đón tôi trở về trong cơn đau đớn tột cùng của một kẻ thất bại. Ai cũng cần một bến bờ và hình như tôi đã quen với việc chờ đợi mẹ. Dù sự chờ đợi ấy luôn bọc trong cái vẻ hững hờ, bình thản nhất. Như nhiều năm về trước đón mẹ ở ngõ trong bộ quần áo lấm lem bùn đất tôi khẽ nhoẻn cười. Mẹ trải qua cuộc hôn nhân thứ hai với bao nhiêu biến cố thăng trầm nhưng với tôi mẹ như chỉ vừa đi chợ về. Như thể cuộc hội ngộ ấy không phải sau sáu năm xa cách. Nhìn mặt mẹ đầy vết thâm tím, mắt sưng mọng, trên tay là chiếc ba lô đựng hành lí nhẹ tênh ngày mẹ theo chồng. Tôi giấu cái nhói lòng bằng vẻ mặt hồn nhiên nhất, vờ cúi xuống vơ nắm lá mai nhóm bếp. Tôi giục “cơm sẽ chín nhanh thôi, mẹ đi tắm luôn đi”. Rồi chúng tôi ăn cơm hệt như những ngày chưa xa cách. Tôi kể những câu chuyện vụn vặt và tuyệt nhiên không bao giờ hỏi về những vết thương trên thân thể hay trong lòng mẹ. Trên con đường kiếm tìm hạnh phúc mẹ vẫn như đứa trẻ tập đi bị vấp ngã nhiều lần. Cách tốt nhất là để tự mẹ xoay xở đứng lên còn hơn là để nỗi đau đó vỡ òa trong sự thương xót của người thân.

Sau đời chồng thứ ba mẹ trở về nhà héo tàn như lá úa. Tôi lúc đó cũng vừa kịp trải qua mối tình đầu ba năm hò hẹn. Đã thôi tránh nhìn vào mắt mẹ, đã thương xót nhau quá đỗi đàn bà. Dượng mất sau một vụ tai nạn xe hơi, nhà cửa ông bà để lại anh em dượng tranh nhau xâu xé. Trên đầu mẹ là vành tang trắng, trong ba lô xách về có thêm di ảnh dượng. Mẹ đốt hương trầm cho bố tôi, ngẩn ngơ ngồi khóc. Ở góc nhà lập thêm một bàn thờ, thờ dượng. Có đốt khói hương ở nơi này dượng cũng không về được nhưng tôi nghĩ chắc lòng mẹ sẽ thanh thản, nên làm. Nhiều ngày dài chúng tôi trò chuyện với nhau bằng lặng câm. Tôi không biết làm gì hơn ngoài nấu cho mẹ những bữa cơm, quanh quẩn vườn nhà chờ nghe gọi “con ơi…”. Nhiều mùa mai rụng lá, rồi mai trổ nụ bừng hoa đã đi qua. Và tim mẹ cũng đã vui trở lại.

Tôi mong sao lần này là lần cuối mẹ làm cô dâu. Dẫu chẳng có hoa cưới cầm tay, hoa trắng cài đầu mẹ vẫn cứ là cô dâu đẹp nhất. Vẫn bẽn lẽn như lần đầu làm cô dâu của bố. Dù lúc ngồi đằng sau xe người đàn ông ấy tôi thấy rõ tuổi xế chiều của mẹ. Mười tuổi tôi đã biết gập đồ cho mẹ về nhà chồng. Trong hành lí lần này của mẹ tôi lén bỏ vào vài hộp thuốc hoạt huyết, thuốc bổ mắt, thuốc trợ tim. Chiếc kính lão cũng là món đồ không thể thiếu. Người đàn ông thứ tư của mẹ cũng từng trải qua một đời vợ. Những cong vênh khớp lại với nhau có đôi khi vừa vặn. Hạnh phúc cuối đời ngậm ngùi đến từng cái nắm níu tay nhau. Tôi ngồi dưới gốc mai nhìn theo chiếc xe máy đang trôi dần xuống dốc. Nhìn cho đến khi cô dâu, chú rể chỉ còn là chấm nhỏ lấp lánh ánh hoàng hôn vàng như một bông mai. Thì tôi đứng dậy cầm chổi vun đống lá cuối mùa mai thay áo. Rồi một ngày nào đó tôi cũng sẽ lấy chồng. Không còn ai sống trong ngôi nhà này để canh mai nở…

Vũ Thị Huyền Trang

Vô Thường

 1- Thời gian : Vô Thường

Tháng ngày hối hả, đời người ngắn ngủi, thoáng chốc đã già. Chẳng dám nói hiểu hết mọi lẽ nhân sinh nhưng chỉ có hiểu đời thì mới :

Qua một ngày vui một ngày. sống thanh thản, sống thoải mái.

Qua một ngày mất một ngày.

Vui một ngày lãi một ngày.

                               2- Hạnh phúc : Vô Thường

Hạnh phúc do mình tạo ra. Vui sướng là mục tiêu cuối cùng của đời người, niềm vui ẩn chứa trong những sự việc vụn vặt nhất trong đời sống, mình phải tự tìm lấy. Hạnh phúc là cảm giác, cảm nhận, Điều quan trọng là ở tâm trạng.

                               3- Tiền : Vô Thường

Tiền không phải là tất cả nhưng không phải không là gì. Đừng quá coi trọng đồng tiền, càng không nên quá so đo, nếu hiểu ra thì sẽ thấy nó là thứ ngoại thân, khi ra đời chẳng mang đến, khi chết chẳng mang đi. Nếu có người cần giúp, rộng lòng mở hầu bao, đó là một niềm vui lớn. Nếu dùng tiền mua được sức khỏe và niềm vui thì tại sao không bỏ ra mà mua? Nếu dùng tiền mà mua được sự an nhàn tự tại thì đáng lắm chứ! Người khôn biết kiếm tiền biết tiêu tiền. Làm chủ đồng tiền, đừng làm tôi tớ cho nó.(Khó lắm !?!?)

                               4-  Đời sống : Vô Thường

“Quãng đời còn lại càng ngắn thì càng phải làm cho nó phong phú”. Người già phải thay đổi quan niệm cũ kỹ đi, hãy chia tay với “ông sư khổ hạnh”, hãy làm “con chim bay lượn”. Cần ăn thì ăn, cần mặc thì mặc, cần chơi thì chơi, luôn luôn nâng cao chất lượng cuộc sống, hưởng thụ những thành quả công nghệ cao, đó mới là ý nghĩa sống của tuổi già.

                               5- Thế Gian : Vô Thường

-Tiền bạc là của con ( không chắc lắm) Tài sản có thể bị mất vì các nguyên nhân:

      1-Thiên tai

      2-Hỏa hoạn,

      3-Pháp lênh của vua hay chính quyền tich thu, quốc hửu hóa,

      4-Trộm cướp,

      5-Con cái 

- Địa vị là tạm thời, vẻ vang là quá khứ, sức khỏe là của mình.

- Cha mẹ yêu con là vô hạn; con yêu cha mẹ là có hạn.

- Con ốm cha mẹ buồn lo; cha mẹ ốm con nhòm một chút hỏi vài câu là thấy đủ rồi.

- Con tiêu tiền cha mẹ thoải mái; cha mẹ tiêu tiền con chẳng dễ.

-Nhà cha mẹ là nhà con; nhà con không phải là nhà cha mẹ.

     Khác nhau là thế, người hiểu đời coi việc lo liệu cho con là nghĩa vụ, là niềm vui, không mong báo đáp..

- Chờ báo đáp là tự làm khổ mình.

- Ốm đau trông cậy ai? Trông cậy con ư?

Nếu ốm dai dẳng chẳng có đứa con có hiếu nào ở bên giường đâu (cửu bệnh sàng tiền vô hiếu tử).

Trông vào bạn đời ư ? Người ta lo cho bản thân còn chưa xong, có muốn đỡ đần cũng không làm nổi.

Trông cậy vào đồng tiền ư ? Chỉ còn cách ấy !

• Cái được, người ta chẳng hay để ý; cái không được thì nghĩ nó to lắm, nó đẹp lắm.

 Chân Lý

Thực ra sự sung sướng và hạnh phúc trong cuộc đời tùy thuộc vào sự thưởng thức nó ra sao.

Người hiểu đời rất quý trọng và biết thưởng thức những gì mình đã có, và không ngừng phát hiện thêm ý nghĩa của nó, làm cho cuộc sống vui hơn, giàu ý nghĩa hơn.

Cần có tấm lòng rộng mở, yêu cuộc sống và thưởng thức cuộc sống, trông lên chẳng bằng ai, trông xuống chẳng ai bằng mình (tỷ thượng bất túc tỷ hạ hữu dư), biết đủ thì lúc nào cũng vui (tri túc thường lạc).

Tập cho mình nhiều đam mê, vui với chúng không biết mệt, tự tìm niềm vui.

Tốt bụng với mọi người, vui vì làm việc thiện, lấy việc giúp người làm niềm vui..

Con người ta vốn chẳng phân biệt giàu nghèo sang hèn, tận tâm vì công việc là coi như có cống hiến, có thể yên lòng, không hổ thẹn với lương tâm là được.. Huống hồ nghĩ ra, ai cũng thế cả, cuối cùng là trở về với tự nhiên. Thực ra ghế cao chẳng bằng tuổi thọ cao, tuổi thọ cao chẳng bằng niềm vui thanh cao.

Quá nửa đời người dành khá nhiều cho sự nghiệp, cho gia đình, cho con cái, bây giờ thời gian còn lại chẳng bao nhiêu nên dành cho mình, quan tâm bản thân, sống thế nào cho vui thì sống, việc nào muốn thì làm, ai nói sao mặc kệ vì mình đâu phải sống vì ý thích hay không thích của người khác, nên sống thật với mình.

Sống ở trên đời không thể nào vạn sự như ý, có khiếm khuyết là lẽ thường tình ở đời, nếu cứ chăm chăm cầu toàn thì sẽ bị cái cầu toàn làm cho khổ sở. Chẳng thà thản nhiên đối mặt với hiện thực, thế nào cũng xong.

Tuổi già tâm không già, thế là già mà không già; Tuổi không già tâm già, thế là không già mà già. Nhưng xử lý một vấn đề thì nên nghe già.

Sống phải năng hoạt động nhưng đừng quá mức. Ăn uống quá thanh đạm thì không đủ chất bổ; quá nhiều thịt cá thì không hấp thụ được. Quá nhàn rỗi thì buồn tẻ; quá ồn áo thì khó chịu…. Mọi thứ đều nên “vừa phải”.

Người ngu gây bệnh (hút thuốc, say rượu, tham ăn tham uống…).

Người dốt chờ bệnh (ốm đau mới đi khám chữa bệnh).

Người khôn phòng bệnh, chăm sóc bản thân, chăm sóc cuộc sống....

Khát mới uống, đói mới ăn, mệt mới nghỉ, thèm ngủ mới ngủ, ốm mới khám chữa bệnh… Tất cả đều là muộn.

Chất lượng cuộc sống của người già cao hay thấp chủ yếu tùy thuộc vào cách tư duy, tư duy hướng lợi là bất cứ việc gì đều xét theo yếu tố có lợi, dùng tư duy hướng lợi để thiết kế cuộc sống tuổi già sẽ làm cho tuổi già đầy sức sống và sự tự tin, cuộc sống có hương vị; tư duy hướng hại là tư duy tiêu cực, sống qua ngày với tâm lý bi quan, sống như vậy sẽ chóng già chóng chết.

Chơi là một trong những nhu cầu cơ bản của tuổi già, hãy dùng trái tim con trẻ để tìm cho mình một trò chơi ưa thích nhất, trong khi chơi hãy thể nghiệm niềm vui chiến thắng, thua không cay, chơi là đùa. Về tâm và sinh lý, người già cũng cần kích thích và hưng phấn để tạo ra một tuần hoàn lành mạnh.

“Hoàn toàn khỏe mạnh”, đó là nói thân thể khỏe mạnh, tâm lý khỏe mạnh và đạo đức khỏe mạnh. Tâm lý khỏe mạnh là biết chịu đựng, biết tự chủ, biết giao thiệp; đạo đức khỏe mạnh là có tình thương yêu, sẵn lòng giúp người, có lòng khoan dung, người chăm làm điều thiện sẽ sống lâu.

Con người là con người xã hội, không thể sống biệt lập, bưng tai bịt mắt, nên chủ động tham gia hoạt động công ích, hoàn thiện bản thân trong hoạt động xã hội, thể hiện giá trị của mình, đó là cuộc sống lành mạnh.

Cuộc sống tuổi già nên đa tầng đa nguyên, nhiều màu sắc, có một hai bạn tốt thì chưa đủ, nên có cả một nhóm bạn già, tình bạn làm đẹp thêm cuộc sống tuổi già, làm cho cuộc sống của bạn nhiều hương vị, nhiều màu sắc.

Con người ta chịu đựng, hóa giải và xua tan nỗi đau đều chỉ có thể dựa vào chính mình. Thời gian là vị thầy thuốc giỏi nhất. Quan trọng là khi đau buồn bạn chọn cách sống thế nào.

Tại sao khi về già người ta hay hoài cựu (hay nhớ chuyện xa xưa)? Đến những năm cuối đời, người ta đã đi đến cuối con đường sự nghiệp, vinh quang xưa kia đã trở thành mây khói xa vời, đã đứng ở sân cuối, tâm linh cần trong lành, tinh thần cần thăng hoa, người ta muốn tim lại những tình cảm chân thành. Về lại chốn xưa, gặp lại người thân, cùng nhắc lại những ước mơ thuở nhỏ, cùng bạn học nhớ lại bao chuyện vui thời trai trẻ, có như vậy mới tìm lại được cảm giác của một thời đầy sức sống. Quý trọng và được đắm mình trong những tình cảm chân thành là một niềm vui lớn của tuổi già.

Nếu bạn đã cố hết sức mà vẫn không thay đổi tình trạng không hài lòng thì mặc kệ nó! Đó cũng là một sự giải thoát. Chẳng việc gì cố mà được, quả ngắt vội không bao giờ ngọt.

Sinh lão bệnh tử là quy luật ở đời, không chống lại được. Khi thần chết gọi thì thanh thản mà đi. Cốt sao sống ngay thẳng không hổ thẹn với lương tâm và cuối cùng đặt cho mình một dấu châm hết thật tròn.

Sống ngày nào, vui ngày nấy ! Đó là giải thoát !

Sưu Tầm